Tìm hiểu về iso 50001 – hệ thống quản lý năng lượng

Tìm hiểu về iso 50001 – hệ thống quản lý năng lượng

Tìm hiểu về iso 50001 – hệ thống quản lý năng lượng

ISO 50001 không đưa ra các yêu cầu về mức hiệu suất năng lượng cụ thể cần đạt được ngoại trừ các cam kết về chính sách năng lượng của một tổ chức và nghĩa vụ phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý và yêu cầu khác mà tổ chức áp dụng.
Giới thiệu về ISO 50001: 2011

Năng lượng hiện đang là một nhân tố chủ chốt, đóng vai trò quan trọng trong mọi hoạt động của các tổ chức, doanh nghiệp. Việc thiếu hụt năng lượng và chi phí dành cho năng lượng ngày càng tăng đang dần trở thành một thách thức không nhỏ đối với mỗi quốc gia và các doanh nghiệp trong việc đảm bảo đáp ứng các nguồn năng lượng phục vụ cho những mục tiêu tăng trưởng và phát triển. Trong khi việc tìm kiếm các nguồn năng lượng mới, năng lượng tái tạo hay năng lượng thay thế sẽ phải mất nhiều thời gian thì việc quản lý năng lượng hiệu quả nhằm giảm tiêu hao năng lượng và giảm chi phí năng lượng đang trở thành một vấn đề thu hút được sự quan tâm của nhiều người và các tổ chức khác nhau.

Để góp phần vào việc giải quyết các thách thức này, vào tháng 6 năm 2011, tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa (ISO) đã ban hành tiêu chuẩn ISO 50001:2011, Hệ thống quản lý năng lượng – Các yêu cầu và hướng dẫn sử dụng.

Tiêu chuẩn này đưa ra mô hình về một hệ thống quản lý năng lượng cùng các hướng dẫn sử dụng nhằm giúp tổ chức lập kế hoạch và quản lý sử dụng năng lượng một cách có hệ thống. Nó được thiết kế để tập trung vào việc cải tiến hiệu suất năng lượng, góp phần tăng cường hiệu quả năng lượng, đồng thời giúp sử dụng năng lượng một cách khôn ngoan.

ISO 50001 không đưa ra các yêu cầu về mức hiệu suất năng lượng cụ thể cần đạt được ngoại trừ các cam kết về chính sách năng lượng của một tổ chức và nghĩa vụ phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý và yêu cầu khác mà tổ chức áp dụng. Vì vậy, nó có thể được dùng để áp dụng cho bất kỳ tổ chức nào, không phân biệt quy mô tổ chức, loại hình sản xuất, cũng như các điều kiện về địa lý, văn hóa hay xã hội.

Một tổ chức có thể sử dụng tiêu chuẩn này để tự công bố sự phù hợp hoặc để chứng nhận bởi một tổ chức chứng nhận độc lập.

Mô hình quản lý theo tiêu chuẩn ISO 50001: 2011

Tiêu chuẩn ISO 50001 được thiết kế dựa trên nguyên tắc tiếp cận quen thuộc đó là mô hình quản lý theo chu trình PDCA (Hoạch định – Thực hiện – Kiểm tra – Cải tiến). Vì thế nó đảm bảo tính tương thích tối đa với các tiêu chuẩn về hệ thống quản lý phổ biến khác như ISO 14001:2004, ISO 9001:2008, ISO 22000:2005… Do đó, một tổ chức có thể áp dụng tiêu chuẩn một cách riêng lẻ hoặc kết hợp với các tiêu chuẩn quản lý khác.

Các quá trình chính của hệ thống có thể được tóm lược trong sơ đồ sau:

 

Quá trình thiết lập chính sách năng lượng

Chính sách năng lượng phản ánh các cam kết của lãnh đạo nhằm đạt được các cải tiến về hiệu suất năng lượng, cam kết tuân thủ các yêu cầu pháp luật và các yêu cầu có liên quan khác.

Quá trình hoạch định năng lượng

Là quá trình lập kế hoạch quản lý năng lượng, bao gồm các nội dung cơ bản sau:

- Xác định các yêu cầu pháp luật và yêu cầu khác mà tổ chức cần tuân thủ. 

- Xem xét năng lượng

- Xác định đường năng lượng cơ sở và chỉ số hiệu suất năng lượng, các mục tiêu, chỉ tiêu năng lượng và các kế hoạch hành động quản lý năng lượng.

Quá trình thực hiện và điều hành

Đây là giai đoạn triển khai thực hiện các hoạt động quản lý và điều hành dựa trên các kết quả đầu ra của hoạt động hoạch định năng lượng. 

Quá trình kiểm tra

Đây là quá trình tiến hành đánh giá kết quả và mức độ thực hiện các hoạt động quản lý năng lượng, việc triển khai được thực hiện thông qua nhiều hoạt động khác nhau.

Quá trình xem xét 

Lãnh đạo cao nhất thể hiện vai trò của mình thông qua việc xem xét định kỳ HTQLNL nhằm đảm bảo nó luôn phù hợp và được duy trì có hiệu lực.

Lợi ích của việc áp dụng tiêu chuẩn ISO 50001:2011

Tiêu chuẩn này được xây dựng nhằm hướng các tổ chức áp dụng đến việc đạt được những mục tiêu và lợi ích cơ bản như:

- Cải tiến các hoạt động quản lý, điều hành nhằm giảm các chi phí đầu vào dành cho năng lượng;

- Khuyến khích sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các nguồn năng lượng dựa trên các nguồn lực sẵn có;

- Thúc đẩy các sáng kiến cải tiến liên quan đến sử dụng và tiêu thụ năng lượng;

- Hướng tới sử dụng hiệu quả các thiết bị tiêu thụ năng lượng;

- Giúp đưa ra các đánh giá và ưu tiên ứng dụng các công nghệ và thiết bị mới có tính năng tiết kiệm năng lượng;

- Tạo điều kiện để so sánh, đo lường và lập báo cáo tiết kệm năng lượng;

- Tạo môi trường thuận lợi nhằm truyền đạt thông tin về quản lý các nguồn năng lượng;

- Góp phần phổ biến và nhân rộng các hành vi thực hành tiết kiệm năng lượng trong cộng đồng;

- Hình thành mô hình thúc đẩy nâng cao hiệu quả năng lượng thông qua chuỗi cung cấp;

- Giảm các tác động môi trường thông qua giảm phát thải carbon và các khí nhà kính khác;

- Có khả năng tương thích cao với các hệ thống quản lý khác như ISO 14001, ISO 9001,…

Quy trình tư vấn đạt chứng chỉ ISO 50001: 2011  

 

Tác giả bài viết: MN